Çox klinikada qiymət «rəqiblərə baxıb bir az aşağı» prinsipi ilə qoyulur. Bu, strategiya deyil və nəticəsi adətən aşağı gəlir və yüksək yorğunluq olur.
Birinci yanaşma: xərcdən
Ən sadə üsul: bir prosedurun real xərcini hesablamaq — material, vaxt, kirayə payı, əmək haqqı payı — və üzərinə mənfəət əlavə etmək. Bu hesab çətin görünür, amma bir dəfə aparılanda hansı xidmətin zərərlə işlədiyini göstərir. Çox klinikada bu rəqəm heç vaxt hesablanmır.
İkinci yanaşma: rəqabətdən
Bazardakı qiymətlərə baxmaq lazımdır, amma yalnız məlumat üçün. Rəqiblərin qiyməti onların xərcini və strategiyasını əks etdirir — sizinkini yox. Kor-koranə təqib etmək başqasının səhvini təkrarlamaq deməkdir.
Üçüncü yanaşma: dəyərdən
Ən çətin, amma ən sağlam üsul: pasiyentin aldığı şeyin dəyərinə görə qiymət. Bura vaxt, təcrübə, zəmanət, rahatlıq daxildir. Bu yanaşma yalnız fərq izah oluna bildikdə işləyir — izah edilməyən yüksək qiymət sadəcə bahalıq kimi görünür.
Ən aşağı qiymət tələsi
Ən ucuz olmaqla rəqabət tibbi xidmətdə davamlı deyil. Qiymətə görə gələn pasiyent qiymətə görə də gedir və bu müddətdə klinika keyfiyyətə investisiya edə bilmir. Bir müddət sonra çıxış yolu qalmır.
Xidmətlərin fərqləndirilməsi
Bütün xidmətlərə eyni məntiqlə yanaşmaq lazım deyil. Bəzi xidmətlər giriş nöqtəsidir və rəqabətli qiymətlə verilir; digərləri isə klinikanın əsas gəlir mənbəyidir. Bu ayrımı bilmək qiymət siyahısını tamamilə dəyişir.
Qiymət artımı
Artım qaçılmazdır: material bahalaşır, əmək haqqı qalxır. Onu təxirə salmaq sonra böyük və kəskin artım deməkdir. Kiçik və müntəzəm düzəlişlər həm klinika, həm pasiyent üçün daha rahatdır.
Artımı necə bildirmək
Mövcud pasiyentlərə əvvəlcədən xəbər vermək lazımdır — xüsusən müalicəsi davam edənlərə. Başlanmış müalicənin qiymətini artırmaq ən pis variantdır və çox vaxt pasiyenti tamamilə itirməklə nəticələnir.
Endirim siyasəti
Endirim strategiyanın bir hissəsi olmalıdır, təsadüfi qərar yox. Kim, nə vaxt, nə qədər endirim verə bilər — bu, yazılı olmalıdır. Fərdi qərarlar tez yayılır və ədalətsizlik hissi yaradır.
Şəffaflıq
Qiymətin açıq olması pasiyent üçün seçim meyarıdır. Qiyməti tamamilə gizlədən klinika bir hissə pasiyenti hələ ilk mərhələdə itirir — hətta qiyməti uyğun olsa belə.
Qiymət və gözlənti
Yüksək qiymət yüksək gözlənti yaradır: rahatlıq, vaxt, diqqət. Qiyməti qaldırıb təcrübəni dəyişməmək narazılıq mənbəyidir. Bu ikisi birlikdə hərəkət etməlidir.
İllik baxış
Qiymət siyahısı ildə ən azı bir dəfə baxılmalıdır: xərclər dəyişib, hansı xidmət zərərlə işləyir, hansı çox tələb olunur. Bu baxış olmayanda siyahı illərlə köhnəlir və klinika bunu yalnız gəlir azalanda görür.
Danışıq mərhələsi
Strategiya nə qədər yaxşı olsa da, pasiyentlə söhbətdə izah olmadan işləmir. Qiymət rəqəmdən çox onun necə təqdim olunmasıdır.
Paket və mərhələli ödəniş
Uzun müalicələrdə ümumi məbləği bir dəfə demək pasiyenti qorxuda bilər. Mərhələlərə bölünmüş və hər mərhələdə nəyin ediləcəyi göstərilən plan həm daha aydındır, həm də qərar verməyi asanlaşdırır. Bu, endirim deyil — eyni məbləğin başa düşülən formada təqdim olunmasıdır.
Ucuz və baha xidmətin balansı
Klinikanın gəliri adətən bir neçə xidmətdən gəlir, qalanları isə giriş və ya dəstək rolunu oynayır. Bu nisbəti bilmək vacibdir: gəlir gətirən xidmətin qiymətini səhv qoymaq bütün ili zərərlə bağlaya bilər, halbuki cədvəl dolu görünür.
Nəticə
Qiymət təsadüfi rəqəm olmamalıdır. Xərci bilmək, rəqabəti izləmək və dəyəri izah etmək — bu üçünün birləşməsi həm dayanıqlı gəlir, həm də sakit söhbət verir.